Probus - Salvs Avg EQVITI-serie (MA2618)

Tijdens de regering van keizer Probus (276-282 n.Chr.) werd in verschillende Romeinse munthuizen een bijzondere reeks antoniniani geslagen die vandaag bekendstaat als de EQVITI-serie. Vooral de munt van Ticinum (het huidige Pavia) produceerde een groot aantal van deze munten. Wat deze serie zo opvallend maakt, is dat de munttekens een verborgen boodschap bevatten. In het veld of bij het muntteken verschijnt namelijk telkens één letter uit het woord EQVITI. Elke officina, de afzonderlijke werkplaats binnen het munthuis, gebruikte een andere letter. Wanneer men de letters van alle officinae samenneemt, vormen ze het woord EQVITI. Zo ontstaat er een soort numismatische puzzel: een complete reeks munten uit alle werkplaatsen samen onthult het verborgen woord. De betekenis van EQVITI wordt meestal verbonden met het Latijnse woord equites, dat “ruiters” of “cavalerie” betekent. Veel historici denken dat de serie een eerbetoon aan de Romeinse cavalerie was. Probus was immers een succesvolle veldheer die in zijn campagnes vaak steunde op snelle en effectieve ruiterij. De verborgen verwijzing op de munten zou dus een subtiele manier kunnen zijn geweest om deze belangrijke militaire eenheid te eren. De munten van deze serie dragen verschillende keerzijde-voorstellingen met traditionele Romeinse godheden en personificaties, zoals Salus, Victoria, Sol of Mars. Hoewel de afbeeldingen verschillen, blijft de verborgen letter telkens een onderdeel van het systeem dat het woord EQVITI vormt. Hierdoor combineren deze munten propaganda, religieuze symboliek en een speels coderingssysteem. Voor verzamelaars en numismaten zijn de EQVITI-munten bijzonder aantrekkelijk. Niet alleen tonen ze de rijke iconografie van de late derde eeuw, maar ze vormen ook een intrigerend voorbeeld van hoe Romeinse muntmeesters boodschappen en symboliek in munttekens konden verbergen. Een volledige set, waarbij alle officina-letters samen het woord EQVITI vormen, is dan ook een mooie uitdaging voor verzamelaars van de munten van Probus.

Denominatie:
Antoninianus
Conditie:
Zeer fraai
Formaat:
24 mm 
Gewicht:
3,99  gram
Periode:
276 Na chr.
Muntplaats:
Ticinum
Muntsnede:
TXXI = zilveraanduiding
Voorzijde:
IMP C PROBVS AVG, buste naar links met adelaarsscepter en keizerlijke mantel met stralenkroon. Probus als Augustus. Imperator Caesar Probus Augustus.
Achterzijde:
SALVS AVG Salus naar links voert slang uit beker (patera)
Referentie:
RIC 499

Munten van Probus zijn populair onder verzamelaars vanwege de verschillende bustetypes en legenda's. Probus was een van de zogenoemde soldatenkeizers. Na een lange carrière in het leger, waarin hij onder andere diende onder Valerianus, werd hij onder Tacitus gouverneur van Syrië en Egypte. Niet gek voor een boerenzoon uit de Balkan, die op zijn veertiende in dienst ging. Tacitus overleed echter al snel en Probus ging de strijd aan met diens halfbroer Florianus voor de macht. Probus’ populariteit in het leger leidde ertoe dat Florianus’ leger overliep, waarna hij vermoord werd. Probus voerde nog menig oorlog, maar na verloop van tijd ging hij zich meer richten op bestuurlijke taken, het leger verwaarlozend. Dit leidde tot een opstand, waarbij Probus vermoord werd.