Numerianus - VIRTVS AVGG (N2607)

Deze antoninianus werd in 283–284 n.Chr. in Cyzicus, in het huidige Turkije, geslagen voor Numerianus. Hij was de jongste zoon van keizer Carus en regeerde na diens dood samen met zijn broer Carinus. Carinus bestuurde het westen, terwijl Numerianus met het leger uit het Perzische gebied terugkeerde. De keerzijde draagt het omschrift VIRTVS AVGG, ‘de moed en militaire voortreffelijkheid van de keizers’. Numerianus ontvangt van Jupiter een Victoria op een wereldbol. Daarmee wordt de keizer voorgesteld als een heerser die zijn overwinning en gezag aan de oppergod ontleent. De wereldbol benadrukt de aanspraak op wereldheerschappij. Het type koppelt zo militaire kracht aan goddelijke steun. Die krachtige boodschap contrasteert met Numerianus’ korte regering. Tijdens de terugtocht uit het oosten overleed hij in 284 onder onduidelijke omstandigheden. Volgens de antieke overlevering werd zijn dood enige tijd verborgen gehouden doordat hij wegens een oogkwaal in een gesloten draagstoel reisde. Na de ontdekking van zijn overlijden riepen de troepen Diocletianus tot keizer uit. De B tussen de figuren geeft de tweede muntwerkplaats aan. XXI wordt doorgaans uitgelegd als een aanduiding van de legering: ongeveer twintig delen koper op één deel zilver. Hoewel deze munten vaak als brons worden beschreven, gaat het dus om een zilverarme legering, oorspronkelijk doorgaans voorzien van een dun zilverlaagje.

Denominatie:
AE Antoninianus
Conditie:
Zeer fraai
Formaat:
19 mm 
Gewicht:
3,3 gram
Periode:
283-284 Na chr.
Muntplaats:
Cyzicus
Muntsnede:
XXI (staat voor zilvergehalte)
Voorzijde:
 IMP C M AVR NVMERIANVS P F AVG, buste naar rechts, stralenkroon en kuras. Numerianus als Augustus. Imperator Caesar Marcus Aurelius Numerianus vrome en gelukkige Caesar.
Achterzijde:
VIRTVS AVGG, Jupiter overhandigt Victoria aan keizer met speer. B in veld. De moed van de Augusti. 
Referentie:
RIC V 468

Marcus Aurelius Numerianus (253? - november 284) was een Romeinse keizer van 283 tot november 284. Numerianus werd geboren omstreeks 253. Hij was de jongere broer van Carinus en de zoon van Carus. Hij werd samen met zijn broer Carinus door zijn vader tot Caesar benoemd in 282, vrij snel nadat deze keizer geworden was. Carus arrangeerde voor Numerianus een huwelijk met de dochter van Aper, prefect van de Praetoriaanse garde. Zowel Numerianus als Aper vergezelden Carus op een veldtocht naar Perzië in 283. Na Carus' dood later dat jaar werd Numerianus tot keizer benoemd. Hij leidde de terugtocht van het Romeinse leger uit Perzië, en werd daarna in het begin van 284 consul samen met zijn broer. Numerianus kon niet lang van zijn keizerschap genieten. Hij werd ziek halverwege 284 en stierf begin november. Naar verluidt wilde zijn staf zijn dood verhullen (om zo de loyaliteit van het leger niet op de proef te hoeven stellen) door te zeggen dat Numerianus in een gesloten draagstoel zat vanwege een ziekte aan zijn ogen. Na een aantal dagen roken soldaten echter de stank en vonden ze het ontbindende lichaam van de keizer. Het leger koos vervolgens op 20 november Diocletianus als opvolger.