De Tetrarchie, complete serie! (JUN2596)

Aan het einde van de derde eeuw verkeerde het Romeinse Rijk in crisis. Keizer Diocletianus greep de macht en voerde een radicale bestuurlijke hervorming door: de Tetrarchie, een regering door vier keizers. Diocletianus regeerde als Augustus van het Oosten, samen met zijn medekeizer Maximianus in het Westen. Beiden kozen een Caesar, een onderkeizer en beoogde opvolger – Galerius in het Oosten en Constantius Chlorus in het Westen. Deze periode markeerde een kortstondige orde in een verdeeld rijk, en de munten uit deze tijd tonen vaak de gelijkwaardigheid en samenwerking tussen deze vier heersers, met gelijke portretten en titels. Na de abdicatie van Diocletianus en Maximianus in 305 begon het systeem echter te wankelen. Toen Constantius Chlorus overleed in 306, riepen zijn troepen diens zoon Constantijn uit tot keizer. Tegelijkertijd liet Maxentius, zoon van Maximianus, zich in Rome uitroepen tot keizer, hoewel hij géén officiële rol had binnen de Tetrarchie. Zijn munten tonen een duidelijke verwijzing naar de oude Senaat en het traditionele Romeinse gezag, waarmee hij zijn heerschappij trachtte te legitimeren. In het oosten was Maximinus II Daia, een neef van Galerius, als Caesar aangesteld. Na de dood van Galerius in 311 riep ook hij zich tot Augustus uit, wat leidde tot rivaliteit met Licinius I, een generaal en bondgenoot van Galerius die officieel tot Augustus was benoemd. Munten van Maximinus tonen vaak zijn militaire macht en zijn verbondenheid met de traditionele Romeinse goden, in scherp contrast met de christenvriendelijke koers van zijn rivalen. De spanningen leidden tot een reeks burgeroorlogen. In 312 versloeg Constantijn Maxentius bij de Slag bij de Milvische Brug, een keerpunt in de Romeinse geschiedenis. Een jaar later versloeg Licinius zijn rivaal Maximinus II in het Oosten. Samen vaardigden Constantijn en Licinius het Edict van Milaan uit, dat de christenen vrijheid van godsdienst gaf. De Tetrarchie had haar doel van stabiliteit niet kunnen waarmaken. Uiteindelijk zou Constantijn als enige keizer overblijven. De munten van deze tijd zijn stille getuigen van een dramatische machtsstrijd,  van idealen van samenwerking tot bloedige rivaliteit.

1. Maximianus. A.D. 286–305. Geslagen te Cyzicus. (3,35 gram; 20 mm) Buste van Maximianus met stralenkroon en met drapering naar rechts. Keerzijde: Maximianus staat naar rechts, houdt een scepter vast, en ontvangt de godin Victoria (Overwinning) op een globe van Jupiter, die tegenover hem staat. Tussen hen in staat het muntteken "KЄ".

2. Diocletianus – BI Antoninianus. Cyzicus, ca. 284–294 n.Chr. (3,63 gr, 22 mm) IMP C C VAL DIOCLETIANVS AVG buste met stralenkroon (en drapering naar rechts. Keerzijde: CONCORDIA MILITVM De keizer staat naar rechts, ontvangt Victoria (de godin van de overwinning) op een globe uit de hand van Jupiter, die naar links staat en een scepter vasthoudt.

3. Galerius als Caesar (286–305) – AE Antoninianus Diameter: 21 mm – Gewicht: 2,55 gram: CAL VAL MAXIMIANVS NOB CAES buste van Galerius met stralenkroon en gepantserd borstpantser naar rechts gewend. Keerzijde  CONCORDIA MILITVM Jupiter overhandigt Victoria (de godin van de overwinning) op een globe aan Galerius, die tegenover hem staat. Tussen beide figuren staat het muntteken "KA"

4. Constantius I Alexandria Radiatus Diameter: 20 mm – Gewicht: 2,4  gram FL VAL CONSTANTIVS NOB CAES Gedrapeerde en gepantserde buste met stralenkroon naar rechts. Keerzijde: CONCORDIA MILITVM
Constantius staat naar rechts, ontvangt de godin Victoria (Overwinning) op een globe van Jupiter, die naar links staat en een scepter vasthoudt. B//ALE "B" 

5. Maxentius Follis, ca. 308–310 n.Chr. – Rome IMP C MAXENTIVS P F AVG Buste met lauwerkrans van Maxentius naar rechts. Keerzijde CONSERV VRB SVAE Roma, de godin en personificatie van de stad Rome, zittend van voren afgebeeld, hoofd naar links gedraaid, in een zeszuilig tempelgebouw (hexastyle). Ze houdt een globe en een scepter vast; een schild ligt naast haar.  RBP in afsnede. (6,90 gr, 24 mm) 

6. Maximinus II (310–313 n.Chr.) – Billon follis, geslagen in Alexandrië in 312 n.Chr., eerste officina. gelauwerd hoofd van keizer Maximinus II naar rechts, met de inscriptie IMP C GAL VAL MAXIMINVS P F AVG Op de keerzijde Genius, frontaal afgebeeld, enkel gekleed in een mantel over de linker schouder. Hij draagt een modius op het hoofd, houdt in zijn uitgestrekte rechterhand het hoofd van de Egyptische god Serapis, en in zijn linkerhand een cornucopia (hoorn des overvloeds). In het veld staan de letters X (links) en A (rechts).  4,49 gr, 21 mm

7. Licinius I (308–324). bronzen follis (19 mm, 3,0 g), geslagen in Cyzicus, ca. 317–320 n.Chr.  IMP LICINIVS AVG, gelauwerd en met mantel bekleed borstbeeld van Licinius I naar links, met globe, scepter en mappa in de hand. Keerzijde: IOVI CONSERVATORI AVGG, Jupiter staat naar links, houdt Victoria op een globe en een scepter vast; een lauwerkrans in het linker veld, een H in het rechter veld; SMK in de afsnede.

8. Licinius II, Caesar (317–324 n.Chr.). Cyzicus. AE Follis (19 mm, 3,01 g) Voorzijde: D N VAL LICIN LICINIVS NOB C, gelauwerd en met mantel bekleed borstbeeld naar links, met een globe en scepter in de linkerhand, en een mappa in de rechterhand. Keerzijde: IOVI CONSERVATORI CAESS, Jupiter staat naar links, met een chlamys over de linker schouder, houdt een scepter in de linkerhand en Overwinning op een globe in de rechterhand. SMK in de afsnede; een lauwerkrans in het linker veld; de letter B n het rechter veld.