Constantijn de Grote - DAFNE interessante munt! (JUN2576)

Een van de meest opvallende munttypen uit de regeerperiode van Constantijn de Grote toont de keizer terwijl hij met opgerichte blik naar de hemel kijkt.  Dit ontwerp, dat in de latere jaren van zijn regering werd geslagen, benadrukt zijn band met het christendom en zijn presentatie als een door God geleide heerser. De hemelwaartse blik symboliseert spirituele bezinning of goddelijke inspiratie en sluit aan bij zijn promotie van het christelijk geloof, vooral na zijn overwinning bij de Slag bij de Milvische Brug in 312 na Chr. De betekenis van de afbeelding op de keerzijde van deze munten is nog steeds onderwerp van discussie. Een oudere opvatting stelt dat de afbeelding verwijst naar de bouw van een fort aan de Donau, dat volgens Procopius tweehonderd jaar later de naam Daphne droeg en door Constantijn zou zijn opgericht. Deze interpretatie wordt echter als weinig waarschijnlijk beschouwd. Strategisch-militaire projecten werden zelden afgebeeld op munten, en als deze gebeurtenis werkelijk zo belangrijk was, zou het type ongetwijfeld ook in nabijgelegen munthuizen zijn geslagen. Daarbij komt dat Constantijn ook zijn nieuwe, veel belangrijkere residentie in Constantinopel de naam Daphnepaleis gaf, wat wijst op een bredere symbolische betekenis. Een scherpzinnige observatie van K. Olbrich werpt nieuw licht op de voorstelling: de overwinningsgodin op de keerzijde houdt niet twee palmtakken vast, zoals vaak werd aangenomen, maar een palmtak én een lauwerkrans. Dit verwijst rechtstreeks naar de naam Daphne, die etymologisch verbonden is met de laurierboom. In recentere interpretaties wordt het muntbeeld steeds vaker gezien als een allegorische verwijzing naar de mythe van Daphne. Via deze mythe kon het hof van Constantijn de boodschap overbrengen van een symbolische transformatie: van het oude Rome in Italië naar het nieuwe Rome aan de Bosporus. Door gebruik te maken van de metafoor van Daphne — die in de mythologie in een laurierboom veranderde — werd geprobeerd het publiek te overtuigen van de legitimiteit en goddelijke inspiratie achter de stichting van Constantinopel.

Denominatie:
AE Follis
Conditie:
Zeer fraai
Formaat:
20 mm 
Gewicht:
3,05 gram
Periode:
328-329 Na chr.
Muntplaats:
Constantinopel
Muntsnede:
CONS/A (in veld)
Voorzijde:
CONSTANTINVS MAX AVG,  gepantserde buste met rosetten-diadeem naar rechts. Constantijn als Augustus. Constantijn de Grote.
Achterzijde:
COSTANTINIANA DAPHNE Het Constantijnse fort. Victoria met haar gezicht naar achteren gewend, in beide handen een palmtak. Voor haar een trofee en een knielende gevangene.
Referentie:
RIC 35 (R zeldzaam)

Constantijn de Grote was de zoon van Constantius Chlorus die hem op zijn sterfbed in York tot Caesar uitriep (306 na chr.). In 307 werd hij Augustus. Hij was de eerste keizer die zich tot het christendom bekeerde. Dat deed hij na de slag bij de Milvische brug waarin Maxentius werd verslagen. Hij liet in de slag het christenteken (labarum) op de schilden van zijn manschappen schilderen en droeg daarna de overwinning op aan de christelijke god. In 324 werd hij alleenheerser, na Licinius verslagen te hebben in diverse veldslagen. In 337 stierf hij in Nicomedia.