Romeinse muntplaatsen en munttekens

Geschreven door Jeroen 19-11-2015 2 Reacties

Rond het midden van de derde eeuw na Christus begonnen de Romeinen munttekens toe te voegen voor de verschillende muntplaatsen. Het was inmiddels al lang niet meer zo dat het merendeel van de munten in Rome werd geslagen, vooral Oosteuropese munthuizen waren in opkomst, vanwege het toenemende belang van die regio. Het nieuwe gebruik was puur bureaucratisch om de gewichten en zilvergehaltes te controleren. Munttekens kunnen uit 4 elementen bestaan:

1. Een letter: P voor Pecunia, M voor Moneta of SM voor Sacra Moneta.
2. Een tot vier letters waarmee de muntplaats wordt aangeduid
3. Een letter waarmee de Offinia of het muntatelier werd aangeduid, elke muntplaats beschikte weer over een aantal werkplaatsen. A = eerste atelier, B = tweede atelier etc. Vaak werden die aanduidingen ook in het veld van de munt geplaatst, dus niet altijd in de muntsnede.
4. Symbolen, zoals een ster of een halve maan, ik heb zelfs munten gezien met in de muntsnede twee gevangenen ruggelings tegen elkaar.

Hieronder alle officiele munthuizen. Er werden in veel meer plaatsen munten geslagen in de provincie, er zijn er wel 600 bekend! Veel verzamelaars verzamelen munten van een bepaalde muntplaats of juist dezelfde munt in diverse verschillende munthuizen geslagen. 

Oude naam Tegenwoordig Munt Opmerking
Alexandria Egypte AL, ALE, ALEX, SMAL vanaf 294 na Chr - gesloten onder Leo I
Ambianum Amiens, Frankrijk AMB, AMBI 350 - 353 na Chr
Antioch/Antiochia  Antakiyah, Syrie  AN, ANT, ANTOB, SMAN  gesloten onder Leo I 
Aquileia  Aquileia, Italie AQ, AQVI, AQVIL, AQOB, AQPS, SMAQ  vanaf 294 - 425 Na Chr 
Arelatum/Constantina  Arles, Frankrijk  A, AR, ARL, CON, CONST, KON, KONSTAN  313 - 475 na Chr 
Barcino  Barcelona, Spanje BA, SMBA  409 - 411 na Chr - Constantine III 
Caesarea Philippi  Banias, Israel   Geen Vanaf Augustus tot de burgeroorlogen van  69.  
Camulodunum  Colchester, Engeland   C, CL  287 - 296 na Chr - Carausius & Allectus 
Carthago  (bij) Tunis, Noord Afrika K, KAR, KART, PK  296 - 307 na Chr en 308 - 311 Na Chr 
Cherson  NW van Odessa, Oekraine CON  402(?) - ? Na Chr 
Clausentum  Bitterne, Engeland   C, CL  293-296 na Chr. - Allectus 
Constantinopolis  Istanbul, Turkije   C, CP, CON, CONS, CONSP, CONOB  326 - ??? Na Chr
Cyzicus  Kapu Dagh, Turkije   CVZ, CVZIC, CYZ, CYZIC, K, KV, KVZ, KY, SMK  Gesloten onder Leo I 
Emesa  Homes, Syrie   Macrianus 260-261 na Chr.
Heraclea  Eregli, Turkije   H, HER, HERAC, HERACI, HERACL, HT, SMH  291 na Chr - tot gesloten onder Leo I 
Londinium  Londen, Engeland   L, LI, LN, LON, ML, MLL. MLN, MSL, PLN, PLON, AVG, AVGOB, AVGPS  287 - 325 na Chr en 383 - 388 Na Chr 
Lugdunum  Lyons, Frankrijk  LD, LG, LVG, LVGD, LVGPS, PLG  gesloten in 423 na Chr 
Mediolanum  Milaan, Italie MD, MDOB, MDPS, MED  Vanaf 364 - 475 na Chr 
Moguntiacum  Mainz, Duitsland     Laelianus 268 na Chr
Nicomedia  Izmit, Turkije MN, N, NIC, NICO, NIK, SMN  Vanaf 294 na Chr tot Leo I hem sloot
Ostia  Haven van Rome, Italie MOST, OST  308 - 313 na Chr
Ravenna  Ravenna, Italie  RAV, RV, RVPS  Vanaf de 5e eeuw - tot 475 Na Chr. 
Rome  Rome, Italie R, RM, ROM, ROMA, ROMOB   Gesloten in 476 Na chr 
Serdica  Sofia, Bulgarije   SD, SER, SERD, SMSD  303 - 308 na Chr. en 313 - 314 Na Chr
Sirmium  Bij Mitrovica, Servie   SIR, SIRM, SM, SIROB  320 - 326 na Chr en  351 - 364 na Chr en  379 na Chr. en  393 - 395 Na chr 
Siscia  Sisak, Kroatie   S, SIS, SISC, SISCPS  Gesloten in 387 Na Chr
Thessalonica  Salonika, Griekenland   COM, COMOB, SMTS, TH, THS, THES, THSOB, TE, TES, TESOB, TH, TS, OES  van 298 na Chr. - tot Leo I hem sloot 
Ticinum  Pavia, Italie gesloten in 326 na Chr 
Treveri  Trier, Duitsland SMTR, TR, TRE, TROB, TRPS  Van 291 - 430 na Chr
Viminacium  Bij Kostolac, Servie   Valerianus  253 - 260 na Chr

2 Reacties

Sander:
08-04-2016, 12:09:57 AM
Reageer

Beste Jeroen, Vandaag heb ik mijn eerste Romeinse munten binnen gekregen, vers gekocht op een veiling. Ik ben dus volledig groen met deze liefhebberij maar wel super enthousiast. Ben heerlijk aan het ontdekken en lezen. Nu meen ik al aardig wat te begrijpen van hetgeen er op mijn munten staat. Trots ontdekte ik zojuist bijvoorbeeld ook de Officina (goed, het was een halfuur achter mn oren krabben, maar die T is dus een 3/Gamma haha). Stom genoeg begrijp ik nog niet goed hoe ik ontdek in welk munthuis de munt geslagen is. Jouw bericht hierboven lijkt een heel nuttige bron van informatie, maar helaas is de JPG afbeelding die je post niet (meer) te zien/openen. Misschien zou je die nog eens willen posten? Hartelijk dank en hartelijke groeten, Sander van Dijk

Jeroen:
08-04-2016, 08:12:09 PM
Reageer

Hallo Sander, bedankt voor de tip, ik heb hem er weer opgezet. T is makkelijk dat is Ticinum, maar gamma is lastiger kan veel zijn van Cyzicus tot Carthago, als je hulp nodig hebt kun je me altijd mailen. Succes met deze mooie hobby! Groeten jeroen

Jeroen:
08-04-2016, 09:22:29 PM

Hallo Jeroen, Hartelijk dank voor het er op zetten! Geweldig, zo ontdek ik steeds weer wat meer over mn muntjes. De munt met de Gamma waar ik over schreef lijkt me inderdaad geslagen in Carthago, het omschrift van de keerzijde leest: SALVIS AVGG ET CAESS FEL KART. Nogmaals dank, en ik zal je website zeker vaker bezoeken! (En wellicht de shop, als ik een verzamel onderwerp/keizer/soort/muntplaats heb besloten). Groeten Sander

Reactie